آموزش شمع سازی با قالب پلاستیکی

قالب پلاستیکی یکی از قالب های مقرون به صرفه برای ساخت شمع است. این قالب ها در گذشته طرفداران زیادی داشتند. اما این روزها با آمدن قالب های سلیکونی شمعساز ها بیش تر از قالب های سیلیکونی استفاده می کنند. زیرا کار کردن با قالب های سیلیکونی راحت از قالب های پلاستیکی است.

در واقع کار کردن و شمع ساختن با قالب های پلاستیکی چالش بر انگیز است که در صورتی که ترفندهای ساخت شمع با این قالب را ندانید شمع سازی برای شمع سخت می شود. اما اگر نکات شمع سازی با این قالب ها را بدانید و اجرا کنید به راحتی می توانید از آن ها استفاده کنید.

  چرا از قالب پلاستیکی برای شمع سازی استفاده کنیم؟

از آنجایی که کار کردن با قالب های پلاستیکی چالش های خاصی دارد، ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که چرا باید از قالب های پلاستیکی در شمع سازی استفاده کنیم؟

قالب های پلاستیکی نسبت به قالب های سیلیکونی قیمت بسیار مناسب تری دارند. به خصوص اگر می خواهید شمع های ساده استوانه ای، مکعبی و … را درست کنید به قالب های سایز بزرگ نیاز خواهید داشت. قالب های سیلیکونی اشکال ساده سایز بزرگ قیمت بسیار بالاتری نسبت به قالب های پلاستیکی دارند. به همین دلیل است که بسیاری از شمع سازها ترجیح می دهند شمع های استوانه ای ساده بزرگ را با قالب های پلاستیکی بسازند.

 تفاوت قالب پلاستیکی با قالب سیلیکونی و فلزی

اگر بخواهیم بهترین قالب را از نظر راحتی و کاربردی بودن از بین این سه قالب انتخاب کنیم، باید به قالب سیلیکونی اشاره کنیم. قالب سیلیکونی شمع سازی را برای هنرمندان بسیار راحت کرده است. پارافین را حتی با دمای خیلی بالا هم می توانید در قالب های سیلیکونی بریزید؛ در صورتی که در قالب های پلاستیکی باید صبر کنید تا پارافین از دما بیفتد تا قالب را ذوب نکند.

فیتیله گذاری در قالب های سیلیکونی نیز از قالب های پلاستیکی بسیار راحت تر است. زمانی که قالب پلاستیکی را فیتیله گذاری می کنید، حتما باید انتهای قالب را چسب بزنید تا پارافین نشتی نکند. در صورتی که برای قالب های سیلیکونی نیازی به این کار نیست.

قالب های پلاستیکی را باید قبل از ریختن موم چرب کنید؛ در ادامه مقاله روش دقیق چرب کردن قالب های پلاستیکی را توضیح می دهیم. اما قالب های سیلیکونی نیازی به چرب کردن ندارند. قالب های پلاستیکی طول عمر کمتری نسبت به قالب های سیلیکونی باکیفیت دارند.

یکی دیگر از تفاوت قالب های پلاستیکی شمع سازی و قالب ها سیلیکونی در تنوع بسیار بالای مولدهای سیلیکونی است. قالب های سیلیکونی در بسیاری از طرح های جذاب و زیبا وجود دارند. در صورتی که قالب های پلاستیکی طرح های محدود و ساده ای دارند. از این قالب ها اغلب می توانید برای ساخت شمع های استوانه ای گرد و مکعبی، شمع گوی و شمع های هندسی ساده استفاده کنید.

  وسایل و مواد اولیه لازم برای شمع سازی با قالب پلاستیکی

به طور کلی برای ساخت شمع با قالب های پلاستیکی به وسایل زیر نیاز دارید.

1. موم (پارافین، موم سویا، ترکیب ‌های مخصوص قالب)
2. قالب پلاستیکی (بسته به شکل مدنظر
3. فیتیله مناسب (بر اساس قطر شمع
4. رنگ مخصوص شمع سازی
5. اسانس مخصوص شمع سازی (حلال در روغن یا چربی )
6. ظرف ذوب موم (بن ماری یا پارچ استیل)
7. دماسنج
8. قاشق
9. نگهدارنده فیتیله
10. صفحه سیلیکونی
11. سشوار

   انتخاب موم مناسب برای ساخت شمع قالبی پلاستیکی

برای ساخت شمع با قالب های پلاستیکی باید از پارافین یک درصد سنگین یا سه درصد سنگین استفاده کنید. همچنین می توانید از ترکیب پارافین یک و سه درصد نیز استفاده کنید.

استفاده از موم با نقطه ذوب مناسب

یکی از مهم ترین مواردی که باید در نظر بگیرید این است که اگر پارافین خیلی داغ باشد، قالب پلاستیکی ممکن است ذوب یا تغییر شکل دهد.

دمای مناسب پارافین برای قالب پلاستیکی

خوب است بدانید که دمای پارافین باید به بازه ی 70 الی 75 درجه سانتیگراد یا همان 160 درجه فانهایت برسد. در این دما می توانید پارافین را به قالب اضافه کنید. برای اندازه گیری دمای پارافین، پس از ذوب شدن آن می توانید یک دماسنج را درون آن قرار دهید.

دقت داشته باشید که دماسنج به کف ظرف ذوب نخورد زیرا دمای بیش تری را نشان می دهد. پس از اینکه دمای پارافین پایین تر آمد و در محدوده ی 70 الی 75 درجه سانتیگراد رسید می توانید آن را درون قالب مورد نظر بریزید.

 پارافین های مناسب برای قالب پلاستیکی

برای ساخت شمع با قالب پلاستیکی بهتر است از موم های سخت تر استفاده کنید. برای مثال پارافین نیم درصد سنگین، پارافین یک درصد سنگین و پارافین سه درصد سنگین برای استفاده در قالب پلاستیکی مناسب هستند. اگر می خواهید با وکس گیاهی شمع سازی کنید، می توانید از سویا وکس استفاده کنید.

راهکارهای جدا کردن شمع از قالب پلاستیکی

یکی از دغدغه های اصلی بسیاری از هنرمندان در هنگام کار با قالب های پلاستیکی، درآوردن شمع از این قالب ها است. در ادامه ترفندهای کاربردی برای جدا کردن شمع از داخل قالب پلاستیکی را بیان می کنیم.

 آماده سازی قالب پلاستیکی قبل از ریختن موم

ابتدا باید قالب پلاستیکی مورد نظر را به خوبی تمیز کنید. قالب باید فاقد هرگونه گرد و غبار و چربی باشد. همچنین سطح قالب باید کاملا خشک باشد.

گرم کردن قالب

یکی دیگر از اقدامات مهمی که باید انجام دهید، گرم کردن قالب پیش از ریختن موم است. بهتر است قالب را کمی با سشوار گرم کنید تا با پارافینی که می خواهید درون آن بریزید هم دما شود. در نتیجه این کار خروجی شمع شما یکدست و تمیز می شود. همچنین این ترفند باعث می شود که شمع شما ترک نخورد و ظاهر تمیزی داشته باشد.

استفاده از اسپری سیلیکون

یکی از مشکلات رایج برخی از شمع ساز ها گیر کردن شمع درن قالب پلاستیکی است. برای رفع این مشکل پیش از ریختن موم در قالب باید سطح آن را با اسپری سیلیکون چرب کنید. همچنین چربی اضافه آن را بگیرید. با این روش شمع به راحتی از قالب جدا می شود.

قرار دادن قالب در یخچال

یکی دیگر از راهکارهای اساسی برای درآوردن شمع به راحتی از داخل قالب، قرار دادن قالب درون یخچال است. البته باید صبر کنید تا پارافین کاملا خودش را بگیرد و ده دقیقه پیش از درآوردن شمع از قالب می توانید آن را درون یخچال قرار دهید. با این ترفند شمع به راحتی از قالب جدا می شود.

استفاده از اسید استئاریک

یکی دیگر از راهکارهای کاربردی، استفاده از اسید استئاریک است. حتی اگر پارافینتان اسید خورده هم هست باز هم می توانید حدود 10 درصد میزان پارافین اسید استئاریک به پارافینتان اضافه کنید و صبر کنید تا کاملا ذوب شوند. سپس پارافین ها را با یکدیگر مخلوط کرده و درون قالب بریزید. اسید استئاریک باعث راحت بیرون آمدن شمع می شود.

تنظیم کردن فیتیله در قالب پلاستیکی

برای فیکس کردن فیتیله درون قالب پلاستیکی باید نکات مختلفی را مد نظر قرار دهید. ابتدا پس از قرار دادن فیتیله درون قالب باید ته قالب را با چسب محکم کنید. زیرا ممکن است پارافین از ته قالب نشتی پیدا کند. همچنین می توانید از خمیر خشک نشو نیز برای پر کردن ته قالب استفاده کنید تا پارافین به بیرون قالب، درز پیدا نکند.

برای ثابت ماندن فیتیله در مرکز شمع می توانید از نگهدارنده فیتیله استفاده کنید. ابعاد فیتیله باید با قطر قالب تناسب داشته باشد تا سوخت شمع مناسب شود. همچنین مطمئن شوید که فیتیله به اندازه کافی بلند است؛ زیرا بعد از ریختن موم، ممکن است فیتیله کمی جا به ‌جا شود یا کوتاه‌ تر به نظر برسد.

روش ریختن موم: نکات دمایی و تکنیک ‌ها

• روش ذوب کردن موم بسیار اهمیت دارد. موم را با روش بن ماری (ذوب غیرمستقیم) یا با استفاده از هیتر برقی ذوب کنید.
• دمای ریختن موم بسیار مهم است. اگر موم خیلی داغ باشد، قالب پلاستیکی ممکن است آسیب ببیند؛ اگر خیلی سرد باشد، موم به خوبی داخل قالب نمی‌چسبد یا ترک می‌خورد.</li>
• به آرامی موم را داخل قالب بریزید؛ سعی کنید که پارافین را به صورت یکنواخت درون قالب بریزید تا حباب کمتری تشکیل شود.
• پس از ریختن پارافین درون قالب، ضربه های ملایمی به قالب بزنید. با این ترفند، حباب گیری می کنید.

ترفندهای حباب گیری و جلوگیری از ایجاد ترک در شمع

یکی از ترفندهای کاربردی برای حباب گیری شمع  این است که پس از ریختن پارافین درون قالب از یک ابزار نازک مانند سیخ چوبی یا میل فلزی استفاده کنید. سیخ چوبی را به آرامی درون قال تکان دهید تا حباب های سطحی ایجاد شده در شمع از بین بروند. دقت کنید که زمانی این کار را انجام دهید که پارافین حالت مذاب داشته باشد. خنک شدن تدریجی موم بسیار مهم است. اجازه دهید که شمع در دمای محیط یکنواخت سرد شود.

اگر می خواهید کار با انواع قالب های پلاستیکی و سیلیکونی و سایر شمع ها را به خوبی آموزش ببینید می توانید در دوره های حضوری شمع سازی و دوره های مجازی شمع سازی ویدادیس شرکت کنید. برای دیدن سرفصل انواع دوره های شمع سازی به قسمت آموزش شمع سازی سایت ویدادیس مراجعه کنید.

گودگیری شمع

ممکن است زمانی که شمع سرد می شود، گودرفتگی در انتهای شمع ببینید. در این مرحله باید شمع را گود گیری کنید. گود گیری شمع را بهتر است زمانی انجام دهید که شمع هنوز نرم است. با استفاده از سیخ چوبی چندین سوراخ در اطراف فیتیله ایجاد کنید. سپس از پارافینی که در مرحله اول ریختید، به قالب اضافه کنید. دقت کنید که همیشه پارافین اضافی برای گودگیری شمع داشته باشید.

خنک شدن و زمان خارج کردن شمع از قالب

زمان خنک شدن بستگی به حجم شمع دارد؛ شمع‌های بزرگ ‌تر نیاز به زمان بیشتری دارند.

برخی پیشنهاد می‌کنند قالب را به آرامی در یخچال قرار دهید (ولی نه فریز) تا خنک شدن یکنواخت‌تر شود. ( البته این کار را با دقت انجام دهید زیرا شوک حرارتی بیش از حد هم می‌تواند به قالب آسیب بزند).

برای جدا کردن شمع، ابتدا قالب را به آرامی چرخانده و سپس به آرامی فشار دهید یا قالب را وارونه کنید و به آن ضربه ملایم بزنید.

 نکات ایمنی هنگام کار با قالب پلاستیکی

•  مراقب باشید که قالب که در آن پارافین ریختید را بدون دستکش مخصوص یا دستمال بلند نکنید.

• بهتر است از صفحه سیلیکونی روی میز کارتان استفاده کنید؛ زیرا ممکن است پارافین بریزد و اگر روی صفحه سیلیکونی برزید تمیز کردن آن کار بسیار راحتی است.
• پیشنهاد می شود فضای کارتان تهویه هوای مناسب داشته باشد. بهتر است اتاقی را برای شمع سازی انتخاب کنید که پنجره داشته باشد.
• هنگام گرم‌کردن قالب (مثلاً با سشوار) از حرارت خیلی زیاد خودداری کنید تا پلاستیک ذوب نشود یا تغییر شکل ندهد.

نکات کاربردی برای تزئین شمع های قالبی

• پس از خارج کردن شمع از قالب پلاستیکی می توانید با ابزارهای پرداخت شمع، سطح شمع را مرتب تر کنید. همچنین اگر کف شمع ناهموار بود می توانید از رنده شمع سازی برای هموار شدن آن استفاده کنید.
• با استفاده از انواع پودر فلز، پودر صدفی و پودر کروم می توانید سطح شمع را با قلمو رنگ کنید.
• همچنین می توانید با استفاده از چسب دی ام فایو و اکلیل، شمع خود را شاین دار کنید.

 نگهداری قالب پلاستیکی و استفاده مجدد از آن

• برای افزایش طول عمر قالب بهتر است که پس از هر مرتبه استفاده آن را تمیز کنید.ذرات ریز باقی مانده موم را پس از گرم کردن با سشوار با پارچه نخی تمیز کنید.
• برای شست و شوی قالب می توانید از شوینده ملایم و آب گرم استفاده کنید. دقت داشته باشید که اصلا داخل قالب را اسکاج نکشید. زیرا اگر سطح داخلی قالب خط بیفتد، روی خروجی شمع مشخص می شود.
• دقت کنید که محیط نگهداری از قالب نباید خیلی گرم یا خیلی سرد باشد. زیرا این قالب آسیب می بیند.

سخن آخر

در این مطلب تمامی نکات و ترفندهای ساخت انواع شمع با قالب پلاستیکی را در اختیارتان قرار دادیم. ساخت شمع با قالب پلاستیکی به راحتی قالب های سیلیکونی نیست. برای ساخت شمع با این قالب ها می توانید از پارافین نیم الی سه درصد سنگین استفاده کنید.

قالب را قبل از پارافین ریزی باید با سشوار گرم کنید. فیتیله را در وسط قالب فیکس کرده و ته آن را در زیر قالب چسب بزنید. پارافین در هنگام ریختن در قالب باید از دما افتاده باشد. زیرا پارافین داغ باعث آسیب رساندن به قالب می شود.

ترفندهای کاربردی دیگر برای راحت در آوردن شمع از داخل قالب استفاده از اسپری سیلیکون و اسید استئاریک است. چگونگی و روش استفاده از آن ها را در این مطلب به صورت کامل بیان کردیم.